Ρωμαϊκό Ωδείο και Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας
Του Πέτρου Ψωμά, επικεφαλής της ανεξάρτητης δημοτικής παράταξης σπιράλ (*)
Πλήγωσε την πόλη η πρόσφατη συζήτηση για το Ρωμαϊκό Ωδείο, με αφορμή την απόφαση του Υπουργείου για μη παραχώρησή του στον Δήμο Πατρέων για τις φετινές εκδηλώσεις του Φεστιβάλ του. Και η πόλη δεν αντέχει άλλες πληγές, ούτε στον Πολιτισμό ούτε και σε άλλους τομείς της –είναι γεμάτη από πληγές, διαχρονικές και πρόσφατες, και η απαίτηση των Πατρινών είναι να αρχίσει να τις επουλώνει σταδιακά, όχι να αποκτήσει νέες. Ταυτόχρονα, δυστυχώς, η όποια ευφορία προέκυψε προ μηνών από την ανακαίνιση και την επερχόμενη επαναχρησιμοποίηση του ιστορικού μας θεάτρου, σβήστηκε πίσω από την τοξικότητα μιας ακόμα κόντρας. Κόντρας αχρείαστης, ανούσιας και για πολλούς ακατανόητης.
Το Υπουργείο αδικεί την Πάτρα με τους χειρισμούς του και στερεί από τους πατρινούς ένα κεκτημένο δεκαετιών: τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ως κοινό στη σκηνή του αρχαίου θεάτρου της πάνω πόλης εκδηλώσεις του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας. Ο Δήμος Πατρέων από την πλευρά του είχε φροντίσει να ασελγήσει πρώτος επί του θεσμού, στερώντας του συνειδητά τα τελευταία χρόνια το επίθετο «διεθνές» και θέτοντας, εν πολλοίς, εν αμφιβόλω ακόμα και τον όρο «φεστιβάλ». Και έτσι ένα κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός της πόλης απώλεσε μέσα σε λίγο χρόνο πρώτα την ουσία του και ύστερα τη στέγη του. Γι’ αυτό μιλάμε για πληγές.
Τελευταίες συμπυκνωμένες διαπιστώσεις και απόψεις, πριν περάσουμε σε ουσιαστικές προτάσεις: Η επίκληση τεχνικών θεμάτων στο παρά πέντε του καλοκαιριού δεν πείθουν ως δικαιολογία. Η επικοινωνία Δήμου-Υπουργείου οφείλει να είναι τακτική και θεσμική, όχι μέσω δημοσιευμάτων, ποσταρισμάτων και διαρροών. Το παρελθόν μπορεί να λειτουργεί ως πυξίδα για το μέλλον, αλλά και οι διεθνείς πρακτικές πρέπει να μας παραδειγματίζουν για να προχωράμε μπροστά. Δεν θέλω να διανοηθώ πως και στο συγκεκριμένο μέγα θέμα η Πάτρα πληρώνει πολιτικές έριδες ή προσωπικές στρατηγικές.
Προτάσεις τώρα, μέσω απαντήσεων σε ένα πολύ σοβαρό ερωτηματολόγιο που θέτει στέρεες βάσεις:
Ποιος σχεδιάζει το μέλλον ενός κορυφαίου πολιτιστικού μνημείου; Το Υπουργείο Πολιτισμού.
Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του Ρωμαϊκού Ωδείου στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Πάτρας; Κυρίαρχος, τόσο ως επισκέψιμο μνημείο, όσο και ως χώρος διοργάνωσης εκδηλώσεων, όσων αντέχει το θέατρο, ώστε να εξακολουθούν να το απολαμβάνουν γενιές Πατρινών.
Ποιο μοντέλο διοίκησης και προγραμματισμού είναι καταλληλότερο για ένα μνημείο με την ιστορική και πολιτιστική βαρύτητα του Ρωμαϊκού Ωδείου; Μια χαρά λειτούργησε ως εδώ αυτό που υπήρχε. Με επικαιροποίηση του πλαισίου και διαρκή επικοινωνία και συνεννόηση, μπορούμε να μπούμε άμεσα στη νέα του φάση.
Πώς μπορεί να συνδυαστεί η προστασία του μνημείου με την ανοιχτή και δημιουργική χρήση του; Θα μας το πούνε οι ειδικοί κι εμείς όλοι οφείλουμε να σεβαστούμε τη γνώση και τη γνώμη τους.
Ποια πρέπει να είναι η σχέση ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους πολιτιστικούς οργανισμούς και τους φορείς της πόλης; Απόλυτα συνεργατική, καθόλου ανταγωνιστική. Μοναδικός γνώμονας η εξυπηρέτηση του κοινού και η μεγιστοποίηση του πολιτιστικού αποτυπώματος.
Με ποια κριτήρια πρέπει να επιλέγονται οι πολιτιστικές δράσεις που φιλοξενούνται σε ένα χώρο ιδιαίτερης ιστορικής και αρχαιολογικής σημασίας; Κριτήρια ποιότητας και όχι πολιτικά, με μια καλλιτεχνική διεύθυνση με αισθητήριο και παιδεία. Δεν θα ανακαλύψουμε τον τροχό στην Πάτρα το 2026μ.Χ.!
Πώς μπορεί να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των ανθρώπων του πολιτισμού και της τοπικής κοινωνίας στις αποφάσεις που αφορούν σημαντικές πολιτιστικές υποδομές; Μέσω του δήμου και των πολιτιστικών φορέων του (Διεθνές Φεστιβάλ, ΔΗΠΕΘΕ, Επιτροπή Πολιτισμού, σχετική αντιδημαρχία κ.α.)
ΥΓ. Για την ιστορία: όταν κυβέρνηση προ δεκαετιών αρνήθηκε χρήση θεάτρου στον δήμο, ο δήμαρχος δεν αντέδρασε με φωνασκίες και δελτία τύπου, παρά κατάφερε με τις υπηρεσίες του μέσα σε σύντομο χρόνο να διαμορφώσει εναλλακτικό θέατρο για τις ανάγκες των δημοτών του. Ο δήμαρχος λεγόταν Θεόδωρος Άννινος, η δε νέα υποδομή ήταν το ανοικτό λαϊκό θέατρο στη συμβολή Ηλείας και Γερμανού που υπάρχει ακόμα και σήμερα, αλλά κλειστό.
(*) Δημοσιεύτηκε στον “Σύμβουλο Επιχειρήσεων” της Παρασκευής 12 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο ειδικού αφιερώματος με τίτλο “Ρωμαϊκό Ωδείο Πάτρας: Ένα μνημείο, μια πόλη, ένας διάλογος που πρέπει να γίνει”. https://www.symboulos.gr/2026/06/romaiko-odeio-kai-diethnes-festival-patras/
